De Minister van Financiën, Jan Kees de Jager, wil de provisie op een aantal financiële producten zoals hypotheken, levensverzekeringen, pensioenen en begrafenisverzekeringen met ingang van 2013 verbieden. Wat dit voor u als consument betekent? U krijgt voortaan letterlijk de rekening van het advies gepresenteerd. En dat kan een flinke aanslag betekenen op uw portemonnee! In dit artikel zullen wij u uitleggen wat de achterliggende gedachte is van dit voorstel en waarom dit plan een slechte zaak is voor u als consument.

Hoe het was; gratis financieel advies.
Tot een paar jaar geleden leek het alsof financieel advies gratis was. Of u nu een hypotheek, pensioenpolis of begrafenispolis afsloot, u ontving hiervoor geen factuur van uw adviseur maar in plaats daarvan ontving de adviseur een vergoeding (provisie) van de bank of verzekeringsmaatschappij bij wie hij ( of zij) de hypotheek of verzekering voor u afgesloten had. De hoogte van deze provisie was voor u een groot vraagteken, maar vrijwel niemand die daarvan wakker lag omdat men goed geadviseerd was in een ingewikkelde materie.

De hoogte van de, door uw adviseur te ontvangen provisie, verschilde echter per verzekeraar, per product en was ook hoger naarmate u voor een hoger bedrag verzekerd was of een hogere hypotheek afsloot. De kans bestond daardoor dat uw adviseur een product adviseerde waar hij zelf het meeste aan kon verdienen. Bovendien kon hij ook proberen om u een zo hoog mogelijke verzekering af te laten sluiten, want hoe hoger de premie hoe hoger zijn of haar provisie.

Op die manier kon de prijs van een verzekering of hypotheek erg hoog worden, zonder dat u daarvan iets merkte. Door deze ondoorzichtigheid ontstond een situatie waarbij malafide adviseurs inderdaad het eigen geldelijk gewin voorop stelden en hun klanten opzadelden met dure en soms ook onnodige verzekeringen.

Hoe het nu is; provisietransparantie en Inducementnorm
Gelukkig was het merendeel van de adviseurs wel oprecht maar om misstanden te beperken werd het vanaf 1 april 2009 verplicht om als adviseur aan de klant bekend te maken hoeveel provisie er werd ontvangen van de bank of verzekeringsmaatschappij; provisietransparantie.

Daarnaast deed de zogenaamde “Inducementnorm” zijn intrede. Dit betekende dat de beloning van een adviseur nooit meer mocht bedragen dan dat wat in redelijkheid nodig was om de kosten van de dienstverlening te financieren.

Tegelijkertijd diende zich ook een andere ontwikkeling aan. Er kwamen steeds meer onafhankelijke adviseurs die de kosten van het financieel advies rechtstreeks bij de klant in rekening brachten. Vooral bij hypotheken nam dit een grote vlucht. Deze in rekening gebrachte advieskosten kunnen immers binnen de hypotheeklening worden meegefinancierd en zijn ook nog eens fiscaal aftrekbaar. Op die manier merkt u het niet direct in uw portemonnee en weet u zeker dat het advies ook echt onafhankelijk is en passend bij uw specifieke situatie.

Al met al ontwikkelingen waar u als consument baat bij heeft. U spreekt zelf met uw adviseur af hoe u hem beloont voor zijn werkzaamheden en als u daarbij kiest voor provisiebetalingen dan weet u ook hoeveel provisie uw adviseur ontvangt (provisietransparantie) en dat dit een redelijk bedrag is (inducementnorm).

Hoe het straks wordt; een volledig provisieverbod
Hoewel met de huidige wet- en regelgeving misstanden dus vrijwel zijn uitgesloten, wil minister De Jager er toch nog een schepje bovenop doen. Als het aan de minister ligt, wordt vanaf 1 januari 2013 provisie volledig verboden voor financiële producten. De enige uitzondering hierop zouden dan schadeverzekeringen zijn, zoals uw auto- of inboedelverzekering. Met andere woorden; u kunt niet meer kiezen maar u móet de adviseur zelf gaan betalen voor het financieel advies.

Hoewel het eerder aangehaalde voorbeeld in geval van een hypotheek anders doet vermoeden, zijn de gevolgen voor u als consument echter verstrekkend. Daar waar bij hypotheken de advieskosten nog kunnen worden meegefinancierd, ligt dit bij levensverzekeringen, pensioenen of uitvaartverzekeringen anders. Er wordt dan immers niets gefinancierd en dus kan er ook geen sprake zijn van het meefinancieren van advieskosten. U krijgt voortaan dus altijd letterlijk de rekening van het advies gepresenteerd.

Gevolgen van de nieuwe wetgeving
Mensen die het minder breed hebben en niet over voldoende geld beschikken, zullen daardoor noodgedwongen moeten afzien van financieel advies. Een goed persoonlijk financieel advies opstellen kost immers veel tijd en dus kan de rekening flink oplopen. Maar ook mensen die zich het financieel wel kunnen veroorloven, zullen zich nog eens achter de oren krabben of ze wel willen betalen voor een financieel advies.

Zeker in deze tijd waarin zaken als AOW en Pensioen ter discussie staan en waarbij het meer dan ooit belangrijk is om als consument zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor het inrichten van een oudedagsvoorziening, is het opwerpen van een dergelijke drempel onbegrijpelijk en maatschappelijk onverantwoord. Uit het jaarlijks onderzoek van de Stichting Pensioenkijker.nl naar het pensioenbewustzijn in Nederland, bleek onlangs nog dat, ondanks de aandacht voor pensioen in de media, maar 13% van de ondervraagden goed op de hoogte is van het eigen pensioen.

Nu heeft de minister recent het idee gelanceerd om dit probleem op te lossen door het openen van zogenaamde “Geldwinkels”. In een geldwinkel zouden dan vrijwilligers en studenten financiële vragen van algemene aard moeten beantwoorden maar verder geen persoonlijk financieel advies geven. Daar waar een onafhankelijk adviseur echter aan allerlei wettelijke opleidingseisen moet voldoen en over diverse vergunningen dient te beschikken, gelden er voor de vrijwilligers van de geldwinkel geen opleidingseisen. Bovendien zal de onafhankelijke adviseur u als klant bijstaan bij het maken van een juiste keuze, maar als klant van de geldwinkel moet u uit het oerwoud van aanbieders en financiële producten zelf maar een keuze zien te maken. Dit kan ingrijpende gevolgen hebben gezien de fiscale consequenties die bepaalde keuzes met zich meebrengen.

Conclusie
Uiteindelijk lost de “Geldwinkel” het probleem niet op en wordt een op de persoonlijke omstandigheden en wensen toegespitst financieel advies voor de lagere inkomensgroepen onbereikbaar. Als Christelijk financieel adviesbureau vinden wij dat een onaanvaardbare schending van het solidariteitsbeginsel. Ziet u na 1 januari 2013, al dan niet noodgedwongen, af van financieel advies aangaande uw pensioen, dan kan het zo maar betekenen dat u straks op uw 65e (of 67e) geconfronteerd wordt met een enorm pensioentekort. Dat kan en mag toch niet de bedoeling zijn van een wetgever die toch als intentie heeft de consument juist te beschermen en te behoeden voor onheil?

“Natasja van der Laan is oprichter en eigenaar van Gabriël Financiële Bescherming, een financieel adviesbureau dat vanuit een christelijke identiteit haar medemens wil dienen door het geven van eerlijk financieel advies en het ondersteunen van ideële doelen. Bijbels rentmeesterschap vormt daarbij het uitgangspunt.”

Bron: Gabriël Financiële Bescherming (Natasja van der Laan) | www.gabrielfinancielebescherming.nl